به گزارش خبرنگار مهر، علیرضا مغیثی ظهر چهارشنبه در همایش شهر سالم و ایمن در استان مرکزی اظهار کرد: برنامه شهر سالم با رویکردی پویا و بینبخشی، ارتقای سلامت و کاهش نابرابریها را دنبال میکند و استان مرکزی ظرفیت تبدیل شدن به الگوی «استان سالم» در کشور را دارد.
وی افزود: حدود ۵۵ درصد جمعیت جهان و ۸۰ تا ۸۵ درصد جمعیت ایران در شهرها زندگی میکنند؛ شهرنشینی در کنار مزایا، چالشهایی در حوزههای بهداشت، محیط زیست، اقتصاد، مسکن و نابرابریهای اجتماعی ایجاد کرده که بر سلامت جامعه اثرگذار است.
مغیثی تصریح کرد: مسائل سلامت صرفاً در حوزه وزارت بهداشت و خدمات درمانی خلاصه نمیشود و تنها حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد عوامل مؤثر بر سلامت در اختیار حوزه خدمات سلامت است؛ بنابراین تحقق سلامت جامعه نیازمند همکاری همه دستگاهها و بخشهای مختلف است.
وی با بیان اینکه برنامه شهر سالم بر همکاری بینبخشی، مشارکت مردم، سازمانهای مردمنهاد و عدالت در سلامت استوار است ادامه داد: شهر سالم به معنای شهری با وضعیت ایدهآل و بدون مشکل نیست، بلکه شهری است که نسبت به موضوعات سلامت حساس بوده و بهصورت مستمر محیط فیزیکی، اجتماعی و زیستمحیطی خود را ارتقا دهد و سلامت را در همه سیاستهای خود مورد توجه قرار دهد.
معاون دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت تأکید کرد: پایداری، ضامن بقای برنامه شهر سالم است و دریافت گواهی شهر سالم پایان کار نیست، بلکه آغاز مسیر اجرای پایدار برنامه محسوب میشود و شهرها باید پس از تأیید نیز در دورههای سه تا پنج ساله مورد ارزیابی مجدد قرار گیرند.
وی با اشاره به سابقه اجرای برنامه شهر سالم در کشور افزود: برنامه شهر سالم از سال ۱۳۷۰ در تهران آغاز شد و پس از اجرای طرحهای مختلف، در سال ۱۳۹۶ شبکه ملی شهرهای سالم شکل گرفت.
مغیثی بیان کرد: سهند آذربایجان شرقی نیز در سال ۱۴۰۳ بهعنوان نخستین شهر ایمن ایران به شبکه جهانی شهرهای سالم پیوست و دومین شهر سالم کشور نیز در همین استان معرفی شد.
مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم، مشارکت فعال مردم، همکاری بینبخشی و حضور سازمانهای مردمنهاد و خیریهها را سه رکن اساسی شهر سالم دانست و گفت: پرهیز از دولتیسازی و دستوری کردن برنامه ضروری است، چراکه مشارکت مردم را نمیتوان بهصورت دستوری ایجاد کرد.
وی تصریح کرد: ۸۰ شاخص در ۹ حوزه برای ارزیابی شهر سالم تعیین شده است و شهرها باید در مرحله خودارزیابی بتوانند دستکم ۹۰ درصد شاخصها، معادل ۷۲ شاخص، را کسب کنند تا برای ارزیابی نهایی و عضویت در شبکه جهانی شهرهای سالم کاندیدا شوند.
مغیثی ادامه داد: این شاخصها حوزههایی از جمله سازماندهی و بسیج جامعه، همکاری بینبخشی، وامهای خرد، آموزش و سوادآموزی، توسعه سلامت، آب و بهداشت، ایمنی غذایی، آلودگی هوا، نظام اطلاعات مبتنی بر جامعه، توسعه مهارتها، آموزشهای حرفهای، توانمندسازی، آمادگی در شرایط اضطراری و تابآوری را شامل میشود.
وی با تأکید بر ضرورت شفافیت اطلاعات و پاسخگویی دستگاهها اظهار کرد: در برنامه شهر سالم، پاسخگویی به رسانهها باید نهادینه شود و هر خبرنگاری که درباره عملکرد دستگاهها در این حوزه پرسشی دارد، باید پاسخ روشن دریافت کند. همچنین شاخصهای پایش عملکرد باید بهگونهای تعریف شوند که اثر اقدامات دستگاهها بر سلامت مردم قابل اندازهگیری و مستندسازی باشد.
معاون دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت افزود: یکی از چالشهای اجرای برنامه، همکاری نکردن برخی دستگاهها در ارائه اطلاعات، ضعف همکاری کارشناسان و نگرانی از آشکار شدن نقاط ضعف است؛ در حالی که باید روند شاخصها قبل و بعد از اجرای برنامه مقایسه و نتایج واقعی اقدامات برای مردم و دستگاهها مستند شود.
وی گفت: نگرش استان مرکزی برای پوشش برنامه شهر سالم در همه شهرستانها قابل تقدیر است و این استان میتواند با تلفیق تعهد اجتماعی، فرهنگی و صنعتی، الگویی برای اجرای پایدار برنامه شهر سالم در سایر استانهای کشور و حتی منطقه و جهان باشد.
مغیثی تاکید کرد: برنامه شهر سالم نیازمند ایجاد ساختار اداری جدید نیست، بلکه باید فعالیتها و ظرفیتهای موجود را در کنار یکدیگر قرار داده و اجرای برنامههای جاری دستگاهها را تسهیل کند. در نهایت، شهر سالم باید شرایطی فراهم کند که انتخابهای سالم برای مردم آسانتر شود و مدیران ارشد محلی نیز نقش کلیدی در کاهش نابرابریهای سلامت ایفا کنند.
مسئول برنامه کشوری شهرهای سالم با اشاره به اهمیت نگاه جامع به سلامت گفت: سلامت صرفاً به تأمین سلامت فیزیولوژیک انسان محدود نمیشود و ابعاد فرهنگی، اجتماعی و معنایی زندگی نیز در سلامت جامعه نقش دارد.
وی افزود: در سال ۱۳۵۷ امید به زندگی در کشور حدود ۵۶ سال بود، اما این شاخص در سال ۱۴۰۵ به حدود ۷۸ سال رسیده است که نشاندهنده افزایش ۲۲ ساله امید به زندگی طی این مدت است.
مغیثی تصریح کرد: با این حال، برای ارتقای سلامت جامعه باید ابعاد فرهنگی، اجتماعی و معنایی زندگی انسان نیز در سیاستگذاریها مورد توجه قرار گیرد.
نظر شما